Titaandioxide is veilig

Titaandioxide werd al een eeuw geleden goedgekeurd voor gebruik in Europa. Studies toonden herhaaldelijk aan dat er geen schadelijke effecten zijn voor de volksgezondheid of voor mensen die met de stof werken.

 

Titaandioxide (TiO2) is een essentieel en belangrijk ingrediënt voor honderden producten, waaronder verven, kunststoffen, inkten, papier, cosmetica, farmaceutische producten en levensmiddelen. Dankzij de veelzijdige eigenschappen kan de stof op vele manieren worden gebruikt, bijvoorbeeld als heldere witte kleurstof, ter bescherming tegen UV-straling en vermindering van vervuiling.

Het wordt al ongeveer 100 jaar veilig gebruikt in een duizelingwekkend aantal producten. Het wordt van oudsher goedgekeurd door regelgevende autoriteiten na grondige en voortdurende wetenschappelijke beoordeling van het gebruik en de productie ervan.

 

  • TiO2 is een afgeleide van een van de meest overvloedig aanwezige materialen en de chemisch stabiele toestand biedt een basis voor het gebruik ervan in talrijke toepassingen.

 

  • Verschillende langetermijnstudies onder personen die regelmatig worden blootgesteld aan titaandioxide toonden geen schadelijke effecten aan.

 

Inleiding

TiO2 is een van de meest veelzijdige stoffen ter wereld. We treffen het aan in een buitengewoon uiteenlopend aantal producten en technologieën die we dagelijks zien en gebruiken, waaronder verf, kunststoffen, cosmetica, zonnebrandcrèmes, voedsel, glas en zelfs katalysatoren.

TiO2 is door een groot aantal regelgevende instanties op veiligheid beoordeeld en werd consequent veilig bevonden voor de meeste beoogde toepassingen.

In de loop der jaren heeft de alomtegenwoordigheid ervan echter geleid tot vragen en onderzoeken. Die laatste moeten bepalen of de stof enige invloed heeft op de gezondheid, evenals eventuele bijwerkingen in verband met blootstelling. Dit geldt met name voor het gebruik van TiO2 in de levensmiddelen- en cosmetische industrie.

 

Is titaandioxide veilig voor consumenten?

Titaandioxide (TiO2) wordt verkregen uit een van de meest voorkomende elementen en is door een groot aantal regelgevende instanties bestempeld als een inert en veilig materiaal.

De levendige witte kleur maakt het een ideale stof voor vele toepassingen. Het wordt ook veilig gebruikt als kleur- en verdikkingsmiddel en UV-beschermfilter in levensmiddelen en cosmetica. Er zijn maar weinig allergie- of intolerantieverschijnselen bekend die verband houden met de consumptie of het gebruik ervan.

In september 2016 heeft het Wetenschappelijke panel voor levensmiddelenadditieven en aan levensmiddelen toegevoegde nutriënten van de Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) een advies uitgebracht waarin TiO2 als veilig wordt aangegeven voor gebruik in levensmiddelen. Dit werd in 2018 en 2019 opnieuw bevestigd door de EFSA.

Het is ook goedgekeurd voor gebruik in verschillende producten en materialen, met inbegrip van zonnebrandcrème, tandpasta en geneesmiddelen.

 

toothbrush and white toothpaste

 

Betekent de classificatie of indeling van TiO2 dat deze stof onveilig is voor de consument?

Op 18 februari 2020 heeft de EU TiO2 in poedervorm geclassificeerd als vermoed carcinogeen (categorie 2) door inademing.

Deze classificatie is niet gebaseerd op nieuwe informatie over de gevaren of risico’s voor de mens, maar op tientallen jaren oude gegevens over de inademing door ratten. Er is geen wetenschappelijk bewijs voor kanker bij TiO2-werkkrachten als gevolg van titaandioxide.

De Europese autoriteiten hebben bij de classificatie onderstreept dat het vermoede risico zich kan voordoen als stof, zoals titaandioxide in poedervorm, in extreem hoge concentraties wordt ingeademd gedurende een langere periode, wat longinsufficiëntie veroorzaakt. TiO2 is niet gevaarlijk als de voorwaarde betreffende extreme inademing, waarvan sprake in de classificatie, wegvalt. De Europese autoriteiten wijzen er zelfs op dat de classificatie niet betekent dat mensen worden, of ooit kunnen worden, blootgesteld aan het vermoede risiconiveau.

Dit betekent dat de classificatie maar een zeer beperkte relevantie heeft voor de consument. In de meeste producten, waaronder verf en kunststof, zit TiO2 in gebonden vorm in het eindproduct en is het risico van inademing nagenoeg onbestaand.

Bij de regelgevende besprekingen rond het voorstel om TiO2 te classificeren, werd geconcludeerd dat het niet aannemelijk is dat het risico zich onder normale en te voorspellen omstandigheden voordoet. Klik hier voor meer informatie over de betekenis van de classificatie van titaandioxide.

 

Is de productie van titaandioxide veilig?

In de natuur wordt titanium vaak geassocieerd met andere veel voorkomende elementen zoals ijzer. Er worden twee methoden gebruikt om deze stoffen te scheiden tot puur TiO2een sulfaatproces en een chlorideproces.

Soortgelijke productieprocessen worden gebruikt om titaniummetalen te vervaardigen voor de luchtvaart, medische sector, scheepsbouw en bouwnijverheid. Zoals bij alle chemische processen gelden hierbij strenge milieuwetten en wordt bij beide TiO2-methoden gebruik gemaakt van en voldaan aan strenge gezondheids-, veiligheids- en behandelingsnormen.

De fabricage van titaandioxide wordt geoptimaliseerd om grondstoffen te recyclen en hergebruiken. Doorgaans worden chlorine en zwavelzuur gerecycled en wordt ijzer omgezet in waardevolle nevenproducten.

De TiO2-productie wordt gereguleerd volgens normen geldend in de hele EU, waaronder SEVESO, en toonaangevende producenten in Europa houden zich ook aan de principes van Responsible Care®.

Zowel SEVESO als Responsible Care® zorgt voor duurzame productie en verbetert de manier waarop TiO2 wordt gefabriceerd. Er is een levenscyclusanalyse uitgevoerd om de milieueffecten te meten van de productie van titaandioxide.

Meer informatie over de duurzaamheidsmaatregelen.

 

Is TiO2 veilig voor om mee te werken?

Uit huidige gegevens blijkt dat werknemers van titaandioxidefabrieken, zoals die in de EU, die de standaardvereisten inzake gezondheid en veiligheid in de bedrijven naleven, zich geen zorgen hoeven te maken over de blootstelling aan TiO2.

Naast de nationale instanties die toezicht houden op de stoffen die in hun respectieve landen worden gebruikt, houdt de REACH-wetgeving van de Europese Unie toezicht op de veiligheid van alle chemische stoffen. Dit betekent dat de industrie alle gevaren moet analyseren en potentiële risico’s met betrekking tot deze stoffen moet beheren.

Bij de registratie van TiO2 onder REACH verzamelde en beoordeelde de industrie beschikbare wetenschappelijke gegevens over TiO2 en stelde vast dat er geen aanwijzingen waren voor gevaren volgens de REACH-evaluatiecriteria.

De TiO2-productie wordt zorgvuldig gecontroleerd door de industrie. Producenten nemen alle nodige maatregelen om te voldoen aan de wet- en regelgeving van de EU en de lidstaten voor het veilig hanteren van materialen die gebruikt worden bij de productie van TiO2.

Bovendien is titaandioxide al ongeveer 100 jaar commercieel verkrijgbaar. In deze periode hebben uitgebreide studies bij werknemers in de TiO2-productiesector geen aanwijzingen gevonden voor een verhoogd risico op kanker.

Vier grote epidemiologische studies in Noord-Amerika en Europa, onder meer dan 24.000 werknemers in de titaandioxide-productiesector, wezen uit dat blootstelling aan TiO2 geen verhoogd risico op kanker of andere schadelijke effecten oplevert.

 

glass vial

 

Is titaandioxide veilig in voeding?

 De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) houdt toezicht op de levensmiddelenindustrie en geeft elk additief een uniek E-nummer met veilige dagelijkse consumptiegrenswaarden. Titaandioxide is bekend als E171.

De doeltreffendheid van TiO2 als witmaker om de kleur te verbeteren en als UV

-beschermfilter en de hoge dekkendheid maakt E171 een populair additief in voedsel. In september 2016 bracht het Wetenschappelijke panel voor levensmiddelenadditieven en aan levensmiddelen toegevoegde nutriënten van EFSA een advies uit waarin TiO2 wordt aangegeven als veilig voor gebruik in levensmiddelen.

Wanneer gebruikt als levensmiddelenadditief, bestaat titaandioxide voor voeding voornamelijk uit grotere deeltjes. Alleen in deze grootte kunnen producenten de witte kleur en de opaciteitseigenschappen verkrijgen. Kleinere deeltjes (nanodeeltjes) zijn transparant en hebben geen kleureigenschappen.

Kenmerkend voor TiO2 is dat nanodeeltjes in de praktijk samenbinden om grotere deeltjes te vormen. Gezien de lage hoeveelheden E171 in voedsel, is het aandeel deeltjes dat werkelijk van nanogrootte kan zijn waarschijnlijk zeer klein.

E171 werd onlangs grondig geëvalueerd door de Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) in het kader van een uitgebreid onderzoek naar de levensmiddelenkleurstoffen die in de Europese Unie werden goedgekeurd voor gebruik. Op basis van recente wetenschappelijke informatie werd TiO2 veilig bevonden voor gebruik.

Wanneer gebruikt in verpakkingen van voedsel en geneesmiddelen, zoals melkcontainers of medicijnflesjes, beschermt TiO2 zelfs de producten tegen daglicht, inclusief UV-licht en de bijbehorende afbraakprocessen.

Ontdek meer over het gebruik van titaandioxide in voeding. 

 

Conclusie

Met een geschiedenis van ongeveer 100 jaar veilige productie en veilig commercieel gebruik in een groot aantal industrieën, levert titaandioxide belangrijke voordelen voor de samenleving, zonder bijkomende schadelijke gevolgen voor mens en milieu.

Langetermijnstudies hebben aangetoond dat de consumptie, het gebruik en de productie van titaandioxide geen schade toebrengt aan de mens en veel regelgevende instanties hebben bepaald dat titaandioxide niet-toxisch en niet-kankerverwekkend is voor de mens.

Bezoek Wat is titaandioxide? voor meer informatie.