Titaandioxide is veilig

Titaandioxide werd al een eeuw geleden goedgekeurd voor gebruik in Europa. Studies toonden herhaaldelijk aan dat er geen schadelijke effecten zijn voor de volksgezondheid of voor mensen die met de stof werken.

 

Titaandioxide (TiO2) is een essentieel en belangrijk ingrediënt voor honderden producten, waaronder verven, kunststoffen, inkten, papier, cosmetica, farmaceutische producten en levensmiddelen. Dankzij de veelzijdige eigenschappen kan de stof op vele manieren worden gebruikt, bijvoorbeeld als heldere witte kleurstof, ter bescherming tegen UV-straling en vermindering van vervuiling.

Het wordt al ongeveer 100 jaar veilig gebruikt in een duizelingwekkend aantal producten. Het wordt van oudsher goedgekeurd door regelgevende autoriteiten na grondige en voortdurende wetenschappelijke beoordeling van het gebruik en de productie ervan.

 

  • TiO2 is een afgeleide van een van de meest overvloedig aanwezige materialen en de chemisch stabiele toestand biedt een basis voor het gebruik ervan in talrijke toepassingen.

 

  • Verschillende langetermijnstudies onder personen die regelmatig worden blootgesteld aan titaandioxide toonden geen schadelijke effecten aan.

 

Inleiding

TiO2 is een van de meest veelzijdige stoffen ter wereld. We treffen het aan in een buitengewoon uiteenlopend aantal producten en technologieën die we dagelijks zien en gebruiken, waaronder verf, kunststoffen, cosmetica, zonnebrandcrèmes, voedsel, glas en zelfs katalysatoren.

TiO2 is door een groot aantal regelgevende instanties op veiligheid beoordeeld en werd consequent veilig bevonden voor de meeste beoogde toepassingen.

In de loop der jaren heeft de alomtegenwoordigheid ervan echter geleid tot vragen en onderzoeken. Die laatste moeten bepalen of de stof enige invloed heeft op de gezondheid, evenals eventuele bijwerkingen in verband met blootstelling. Dit geldt met name voor het gebruik van TiO2 in de levensmiddelen- en cosmetische industrie.

 

Is titaandioxide veilig voor consumenten?

Titaandioxide (TiO2) wordt verkregen uit een van de meest voorkomende elementen en is door een groot aantal regelgevende instanties bestempeld als een inert en veilig materiaal.

De levendige witte kleur maakt het een ideale stof voor vele toepassingen. Het wordt ook veilig gebruikt als kleur- en verdikkingsmiddel en UV-beschermfilter in levensmiddelen en cosmetica. Er zijn maar weinig allergie- of intolerantieverschijnselen bekend die verband houden met de consumptie of het gebruik ervan.

Het is ook goedgekeurd voor gebruik in verschillende producten en materialen, met inbegrip van zonnebrandcrème, tandpasta en geneesmiddelen.

 

toothbrush and white toothpaste

 

Betekent de classificatie of indeling van TiO2 dat deze stof onveilig is voor de consument?

Op 18 februari 2020 heeft de EU TiO2 in poedervorm geclassificeerd als vermoed carcinogeen (categorie 2) door inademing.

Deze classificatie is niet gebaseerd op nieuwe informatie over de gevaren of risico’s voor de mens, maar op tientallen jaren oude gegevens over de inademing door ratten. Er is geen wetenschappelijk bewijs voor kanker bij TiO2-werkkrachten als gevolg van titaandioxide.

De Europese autoriteiten hebben bij de classificatie onderstreept dat het vermoede risico zich kan voordoen als stof, zoals titaandioxide in poedervorm, in extreem hoge concentraties wordt ingeademd gedurende een langere periode, wat longinsufficiëntie veroorzaakt. TiO2 is niet gevaarlijk als de voorwaarde betreffende extreme inademing, waarvan sprake in de classificatie, wegvalt. De Europese autoriteiten wijzen er zelfs op dat de classificatie niet betekent dat mensen worden, of ooit kunnen worden, blootgesteld aan het vermoede risiconiveau.

Dit betekent dat de classificatie maar een zeer beperkte relevantie heeft voor de consument. In de meeste producten, waaronder verf en kunststof, zit TiO2 in gebonden vorm in het eindproduct en is het risico van inademing nagenoeg onbestaand.

Bij de regelgevende besprekingen rond het voorstel om TiO2 te classificeren, werd geconcludeerd dat het niet aannemelijk is dat het risico zich onder normale en te voorspellen omstandigheden voordoet. Klik hier voor meer informatie over de betekenis van de classificatie van titaandioxide.

 

Is de productie van titaandioxide veilig?

In de natuur wordt titanium vaak geassocieerd met andere veel voorkomende elementen zoals ijzer. Er worden twee methoden gebruikt om deze stoffen te scheiden tot puur TiO2een sulfaatproces en een chlorideproces.

Soortgelijke productieprocessen worden gebruikt om titaniummetalen te vervaardigen voor de luchtvaart, medische sector, scheepsbouw en bouwnijverheid. Zoals bij alle chemische processen gelden hierbij strenge milieuwetten en wordt bij beide TiO2-methoden gebruik gemaakt van en voldaan aan strenge gezondheids-, veiligheids- en behandelingsnormen.

De fabricage van titaandioxide wordt geoptimaliseerd om grondstoffen te recyclen en hergebruiken. Doorgaans worden chlorine en zwavelzuur gerecycled en wordt ijzer omgezet in waardevolle nevenproducten.

De TiO2-productie wordt gereguleerd volgens normen geldend in de hele EU, waaronder SEVESO, en toonaangevende producenten in Europa houden zich ook aan de principes van Responsible Care®.

Zowel SEVESO als Responsible Care® zorgt voor duurzame productie en verbetert de manier waarop TiO2 wordt gefabriceerd. Er is een levenscyclusanalyse uitgevoerd om de milieueffecten te meten van de productie van titaandioxide.

Meer informatie over de duurzaamheidsmaatregelen.

 

Is TiO2 veilig voor om mee te werken?

Uit huidige gegevens blijkt dat werknemers van titaandioxidefabrieken, zoals die in de EU, die de standaardvereisten inzake gezondheid en veiligheid in de bedrijven naleven, zich geen zorgen hoeven te maken over de blootstelling aan TiO2.

Naast de nationale instanties die toezicht houden op de stoffen die in hun respectieve landen worden gebruikt, houdt de REACH-wetgeving van de Europese Unie toezicht op de veiligheid van alle chemische stoffen. Dit betekent dat de industrie alle gevaren moet analyseren en potentiële risico’s met betrekking tot deze stoffen moet beheren.

Bij de registratie van TiO2 onder REACH verzamelde en beoordeelde de industrie beschikbare wetenschappelijke gegevens over TiO2 en stelde vast dat er geen aanwijzingen waren voor gevaren volgens de REACH-evaluatiecriteria.

De TiO2-productie wordt zorgvuldig gecontroleerd door de industrie. Producenten nemen alle nodige maatregelen om te voldoen aan de wet- en regelgeving van de EU en de lidstaten voor het veilig hanteren van materialen die gebruikt worden bij de productie van TiO2.

Bovendien is titaandioxide al ongeveer 100 jaar commercieel verkrijgbaar. In deze periode hebben uitgebreide studies bij werknemers in de TiO2-productiesector geen aanwijzingen gevonden voor een verhoogd risico op kanker.

Vier grote epidemiologische studies in Noord-Amerika en Europa, onder meer dan 24.000 werknemers in de titaandioxide-productiesector, wezen uit dat blootstelling aan TiO2 geen verhoogd risico op kanker of andere schadelijke effecten oplevert.

 

glass vial

 

Is titaandioxide veilig in voedsel?

Volgens de EU-wetgeving moet elk voedseladditief een grondige veiligheidsbeoordeling ondergaan voordat het op de markt mag komen en in levensmiddelen mag worden gebruikt. Titaandioxide staat al vele jaren als E171 op de lijst van goedgekeurde en veilige voedseladditieven.

De veiligheid van E171 is systematisch beoordeeld en er is nooit een aantoonbaar verband gelegd tussen de algemene inname van titaandioxide en schade aan de menselijke gezondheid. De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) heeft de veiligheid van titaandioxide vier keer beoordeeld, in 2016, 2018, mei 2019 en juni 2019. In alle gevallen sloot de EFSA gezondheidsproblemen voor consumenten uit die verband hielden met titaandioxide in voedsel.

In het laatste EFSA-advies over E171, gepubliceerd in mei 2021, is geen overtuigend bewijs gevonden voor schadelijke effecten van de inname van E171. Toch concludeerde de EFSA dat E171 niet langer als veilig voedseladditief kan worden beschouwd aangezien bezorgdheid over genotoxiciteit niet kan worden uitgesloten. Het meest recente advies van de EFSA is gebaseerd op nieuwe beoordelingscriteria die de TDMA ongeschikt acht voor het uitvoeren van een risicobeoordeling van stoffen die als voedseladditief worden gebruikt, aangezien deze criteria niet representatief zijn voor realistische gebruiksomstandigheden.

De TDMA blijft staan achter de veiligheid van E171 in alle beoogde toepassingen. De TDMA beantwoordt het advies van de EFSA met een herziening van het wetenschappelijke programma dat wordt gebruikt om verdere gegevens te genereren die de veiligheid van E171 bevestigen en te voldoen aan de nieuwe risicobeoordelingsaanpak van de EFSA voor voedseladditieven. Lees meer over de veiligheid van titaandioxide in voedsel.

Meer informatie over het gebruik en de veiligheid van E171.

 

Conclusie

Met een geschiedenis van ongeveer 100 jaar veilige productie en veilig commercieel gebruik in een groot aantal industrieën, levert titaandioxide belangrijke voordelen voor de samenleving, zonder bijkomende schadelijke gevolgen voor mens en milieu.

Langetermijnstudies hebben aangetoond dat de consumptie, het gebruik en de productie van titaandioxide geen schade toebrengt aan de mens en veel regelgevende instanties hebben bepaald dat titaandioxide niet-toxisch en niet-kankerverwekkend is voor de mens.

Bezoek Wat is titaandioxide? voor meer informatie.